İhsan Aktaş'ın aktardığı bilgilere göre, Brezilya seçimlerinin ikinci turunda Luiz Inácio Lula da Silva, modern Brezilya tarihinin en büyük siyasi sürprizlerinden birini gerçekleştirerek başkanlık görevine yeniden seçildi.
Seçimin ilk turunda Flávio Bolsonaro'nun iki milyondan fazla oy farkla önde olduğu ve Lula'nın siyasi alanının daraldığı süreçte, Lula ekibi dijital platformları kişisel iknaya ve sokak seferberliğine dönüştüren bir strateji uyguladı. André Janones liderliğindeki dijital taban, WhatsApp üzerinden on milyonluk bir 'ordu' kurarak çevrimiçi katılımı fiziksel eyleme taşıdı.
Karşılaştırma
Stratejinin temelinde, dijital dünyadaki koordinasyonun gerçek insan etkileşimleriyle birleştirilmesi yer aldı. Takipçiler; yaşlı aile üyelerini oy kullanmaya teşvik etmek, ulaşımı kısıtlı olanlara araç sağlamak ve kararsız seçmenlerle birebir iletişim kurmak gibi görevleri üstlendi. Bu yöntemle, sosyal medya algoritmalarının ötesine geçilerek kitlesel bir katılım sağlandı.
Lula'nın kampanyası, ilk turdaki yenilgilerin ardından dijital odaklı bir mesaj diline geçiş yaptı ve öğrenci yardımları ile suçla mücadele gibi somut vaatlere yoğunlaştı. Seçim sonuçları, dijital seferberliğin sivil altyapı ve kişisel ağlarla birleştiğinde seçim sonuçlarını değiştirebileceğini gösterdi.
Kaynaklar
Siyasal iletişime kafa yoranlar bu makaleyi okumalı. Lula, modern Brezilya tarihinin en büyük siyasi sürprizini nasıl gerçekleştirdi? Çoğu insan, ilerici şampiyon için yolun sonu geldiğini düşünüyordu. Ancak Lula'nın ekibi, destek toplamak için son dakika yenilikçi bir strateji uyguladı ve bu strateji yıllarca incelenmeli.Ana Paula Pellegrino tarafındanEkim 2026Brezilya seçimlerinin ilk turundan bir hafta önce, hem Luiz Inácio Lula da Silva hem de Flávio Bolsonaro, seçimi doğrudan kazanma umuduyla destekçilerini bir araya getirdi. İkisi de ikinci tura kalmamak için gerekli olan yüzde 50'ye ulaşamasa da, Bolsonaro, Lula'yı iki milyondan fazla oyla geride bırakarak Brezilya solu için yıkıcı bir darbe vurdu. Riskler yüksekti. Bir sonraki başkan, en az dört Yüksek Mahkeme yargıcını atayacak ve Brezilya siyasetini bir nesil boyunca şekillendirecekti. Bolsonaro, Mahkemeyi reforme edeceğine ve 2022 başkanlık seçimini kaybettikten sonra darbe girişiminden hapse atılan eski başkan babası Jair Bolsonaro'yu serbest bırakacağına söz vermişti. Brezilya'da hiçbir başkanlık yarışında ikinci olan aday ikinci turu kazanamamıştı. Ta ki Lula, 25 Ekim 2026'da modern Brezilya tarihinin en büyük siyasi sürprizini gerçekleştirene kadar.İkinci tura girerken Bolsonaro'nun güçlü bir üstünlüğü vardı. Genellikle birinci turdan ikinci tura doğru artan çekimser kalma oranları rekor seviyedeydi ve potansiyel Lula destekçileri arasında yoğunlaşmıştı . Yirmi yedi valilik yarışının altısı hariç tamamı birinci turda sonuçlandı ve çoğu Bolsonaro yanlısı adaylar lehine sonuçlandı, bu da Lula'nın siyasi alanını daralttı. Lula hariç, birinci turdaki diğer üç önemli başkan adayı sağa eğilimliydi ve Flávio, oylarının muhtemel varisi olarak görülüyordu. Platform algoritmaları ve yapay zeka koruma mekanizmaları da kampanyasının savunduğu siyasi mesajları destekliyor gibi görünüyordu. Ayrıca Bolsonaro, Washington'ın desteğine sahipti; yaşlı Bolsonaro'nun hapse atılmasına misilleme olarak uygulanan gümrük vergilerine ek olarak, Trump yönetiminin olumsuz bir sonuç durumunda seçimlerin bütünlüğünü sorgulamayı planladığı iddia ediliyordu.Yine de, kuzeydoğu Pernambuco eyaletinde yoksulluk içinde doğmuş, işçi sınıfından gelen aday, dördüncü kez başkan olarak yemin edecek. Sırrı ne? İlerici tabanı; bu tabanın merkezi olmayan seferberliği, görevdeki başkanların genellikle seçmenler tarafından cezalandırıldığı bir ülkede rekor kıran bir sonuca giden yolu açtı. Lula'nın geri dönüşü, kitlesel çevrimiçi katılımı kişiler arası iknaya, sokak seferberliğine ve seçmen katılımına dönüştüren son derece özel bir stratejiye dayanıyordu. Taban, oy kullanmayanları , kasıtlı olarak oylarını geçersiz kılanları, diğer sağcı adaylara oy verenleri ve hatta ilk turda Bolsonaro'ya oy verenleri bile Lula'ya oy vermeye ikna etti.Gerçek Zamanlı Adaptasyon Her şey, seçimlerin ilk turunun ertesi günü Rio de Janeiro'nun Niterói şehrinde düzenlenen bir öğrenci mitingiyle başladı. Sonraki günlerde öğrenciler birçok şehirde sokaklara döküldü. Bando takımlarının yürüyüşleri ve sloganlarının videoları sosyal medyada yankılandı. Onların aciliyeti, hâlâ felç olmuş durumda olanlara bir uyarı niteliğindeydi: Her oy önemliydi.Çağrıları yankı buldu. Çoğu Brezilyalı için oy kullanmak zorunludur. Ancak bu, yetmiş yaşın üzerindeki yaşlı vatandaşlar için geçerli değildir. Sosyal medya kampanyaları, bu yaşlı seçmenlerin önemli olduğu ve fark yaratabilecekleri mesajını sürekli vurguladı. Bu kampanyalar ayrıca insanları yaşlı aile üyelerinin oy kullanmasına yardımcı olmaya çağırdı. Yurtdışında yaşayanlar ve kendi bölgelerinden uzakta bulunan Brezilyalılar, uzaktan veya posta yoluyla oy kullanma seçeneği olmayan bir ülkede nasıl oy kullanacaklarını organize etmeye başladılar. Kayıt transferi ve seyahat halindeyken oy kullanma süreleri genellikle erkendir ve planlar değişebilir.Ben kendim ilk turda oy kullanamadım çünkü yaşadığım Şili'nin Santiago şehrinden seyahat etmemi engelleyen bir diz sakatlığım vardı. İkinci tur için, diz ameliyatımdan dört gün sonra, oyumu kullanmak üzere São Paulo'ya arabayla altı saatlik bir yolculuk yaptım. Hiçbir mesafe aşılmaz görünmedi. Tanımadığım insanlar otobüs biletleri için para transfer etti ve araçla götürmeyi teklif etti. Lula'yı desteklemek için evlerine giden insanlarla dolu havaalanlarının, otobüs terminallerinin ve tekne iskelelerinin videoları sosyal medyayı doldurdu.Daha geniş ilerici kesim, Lula'yı destekleyen çevrimiçi içerik üretmeye devam etti ve Lula'nın kampanya platformunda önemli konuları desteklemek için etkileyicileri harekete geçirdi. Ancak etkileyiciler, ilk turda açıkça siyasi içerik üretmenin yol açacağı tepkilerden korkarak Lula'yı doğrudan desteklemekten kaçınırken, şimdi bunu coşkuyla yapıyorlardı. Riskler değişmişti. Birçoğu bunun Lula'yı sevmekle ilgili bir mesele olmadığını, Bolsonaro'nun demokratik siyaset için oluşturduğu riski vurgulayarak açıkladı. 18 Ekim'de popüler Brezilyalı müzisyenler tarafından düzenlenen Demokrasiyi Destekleme Konseri için Copacabana'ya akın eden milyonlarca Brezilyalıyı harekete geçiren de bu geniş kitleye hitap eden gazeteciler, Bolsonaro'nun milletvekili olarak geçmişini, kadın ve azınlık haklarına karşı oy kullanmasını ve Rio de Janeiro'daki milislerle (polis memurları tarafından kurulan ve halkı milislerin tercih ettiği adaylara oy vermeye zorlayan silahlı gruplar) olan bağlantısını sürekli olarak haberleştirdiler. Siyasi geçmişi, oy kullanma hakkına ve siyasi rekabetin korunmasına önem veren hem sağcı hem de solcu seçmenlerle riskleri iletmeyi kolaylaştırdı. Araştırmacı belgesel dizisi Revelando Brasil gibi girişimler , bu bağlantıları ve genç Bolsonaro'yu seçmenin risklerini açıklamak için sağcı medyanın estetiğini benimsedi. Lula'nın adaylığını desteklemek için de bazı olağanüstü çabalar gösterildi. Minas Gerais'ten federal milletvekili André Janones, bağımsız olarak dijital bir taban oluşturdu ve bir WhatsApp kanalında on milyondan fazla üye topladı. Kendini "General Janones" olarak adlandıran Janones'in "Lula'nın Ordusu" olarak adlandırdığı bu grup, katlanarak büyüdü. Takipçilerine grubun üye sayısını artırmaları için meydan okudu ve hedefi üçten beşe, yediye ve nihayetinde on milyona çıkardı. Endişeli ve korkmuş insanlar da aynı şeyi yaptı, kanala katıldı ve hatta kendi Lula yanlısı içeriklerini üretti. Lula'nın dans ettiği yapay zeka tarafından üretilen videolar, rakibinin önerdiği bütçe kesintilerinin gerçek hayattaki sonuçlarını dramatize eden sonsuz bir video animasyon akışına ve kaslı bir Lula'nın kasları balonlardan ibaret olan Bolsonaro karikatürüyle karşı karşıya gelmesine katıldı . Gençler Roblox'ta bir araya geldi.Janones'in yalnızca kendisinin mesaj gönderebildiği WhatsApp kanalında, "general", Bolsonaro'nun kanalı kapatma girişimine tepki olarak "askerlerinden" #LulaVaiVirar (Lula oyunu değiştirecek) ve #NinguemCalaNossoExercito (Ordumuzu kimse susturamaz) gibi belirli hashtag'ler paylaşmalarını istedi ve amacının ilerici içerikli paylaşımları engelleyen bariyerleri aşmak olduğunu dikkatlice açıkladı. "Ordusuna" aşırı sağdan gelen hiçbir içerikle etkileşime girmemelerini, böylece nefret dolu yankı odalarının erişimini etkili bir şekilde azaltmalarını emretti. Sohbet üyelerinden oluşan ordu ayrıca sembolleri de geri kazandı. Janones, takipçilerine daha önce aşırı sağ ve Bolsonaro destekçilerinin üniformaları olarak tanımlanan yeşil ve sarı kıyafetler giyerek aynı anda selfie çekmelerini ve bir Cuma akşamı saat 21:00'te tencere ve tavaları birbirine vurarak protesto etmelerini emretti; bu, başlangıçta solcu olarak kodlanan ancak daha sonra sağla ilişkilendirilen bir protesto biçimiydi.Diğerleri botlar kullanırken, Janones algoritmaların davranışlarını şekillendirmek için gerçek insanları harekete geçirdi. Ve sosyal medyanın ötesine geçtiler. Son günlerde Janones insanları yürüyüşe çağırdı ve güçlü bir eylem çağrısına odaklandı: #SoMaisUmVotoProLula, Lula için bir oy kazanın. Takipçilerine, kararsızlardan başlayarak tanıdıkları insanlarla konuşmalarını ve Bolsonaro ve geçmişi hakkında sorular sormalarını söyledi. Takipçileri botların yapamadığını yaptı: Hem çevrimiçi hem de şahsen insanlarla bire bir iletişim kurdular. WhatsApp'ta paylaşımlar yaptılar ve Facebook hesaplarını yeniden etkinleştirerek diğer platformlarda olmayan arkadaş ve aile üyelerine ulaştılar. Büyükannelerini ve büyükbabalarını aradılar ve onları oy verme merkezlerine götürme planları yaptılar. Seçim günü, São Paulo ve Salvador'da olduğu gibi toplu taşımanın kasıtlı olarak kısıtlandığı şehirlerde yabancılara araba ile yolculuk teklif ettiler.Lula'nın kampanyası da uyum sağladı. İlk tur yarışmalarında bir dizi yenilgiden sonra Lula, başarılı solcu temsilcilerden birkaçını -çoğu genç- çağırarak neyi yanlış yaptığını sordu. Onlar da ona bir cep telefonuna ve geleceğe odaklı bir mesaja ihtiyacı olduğunu söylediler. Lula, uzun zamandır kendi telefonunu taşımak yerine bir yardımcısına güvenmesiyle tanınıyordu. Özçekim videoları hızla ilgi gördü. Kampanyası daha sonra geçmişteki zaferlere olan kibirli bağımlılığından sıyrıldı ve insanların yaşamlarını iyileştirmek için yeni önerilere odaklanmaya başladı: öğrenciler için genişletilmiş nakit yardımları, organize suçla mücadelede daha büyük bir federal rol, doğal kaynakların korunması. İkinci turdan önceki son günlerde ülke çapındaki eyalet başkentlerinde kitlesel yürüyüşler düzenlendi ve Janones, Lula'nın YouTube kanalında 24 saatlik canlı yayın yaptı. Seçim günü, mümkün olduğunca çok insanı sandıklara götürmek için herkes seferber oldu. Diğer gelişmeler de ivme değişimini pekiştirdi. Kongre, Lula için önemli bir zafer olan beş günlük çalışma haftasını onayladı. Reformu son anda destekleyen Bolsonaro, bir kampanya etkinliğine katılmak için oylamaya katılmadı. Bolsonaro'nun kibirli ve küstah bir tavır sergilediği ve pek beğenilmeyen tartışma performansı ile Lula'nın, özellikle on yedi yaşındayken bir iş kazasında parmağını nasıl kaybettiğini anlattığı enerjik yanıtları, aradaki zıtlığı daha da belirginleştirdi. Lula kazandı, Flávio ülkeyi terk etti.İlerici Bir El Kitabı Brezilya, yakın geçen seçimlerde yarışan ilerici kesimlere üç ders sunuyor. Birincisi, sosyal medya algoritmalarını en üst düzeye çıkarmak mümkün, ancak dijital seferberlik ekranın ötesine geçmeli ve kişiler arası bağlantıya ve kolektif eyleme dönüşmelidir. Botlar bir büyükanne veya büyükbabayı arayamaz veya araba yolculuğu teklif edemez; bunun için gerçek insanlara ihtiyaç vardır. İkincisi, demokratik gerilemelerin açık risklerini dile getirdiğinizde ve oylarının neden önemli olduğunu vurguladığınızda insanların katılım olasılığı daha yüksektir. Son olarak, açık bir düşmana sahip olmak eylemi harekete geçirebilirken, geleceğe dair güvenilir bir vizyona sahip olmak bu korkuyu gerilemelere karşı direnmek için oylara dönüştürür. Ancak Lula'nın geri dönüşü bundan daha fazlasına borçlu. Kampanyası, popülist sağdan militarize dil, algoritmik manipülasyon ve agresif içerik ve taktikler ödünç aldı. Soru sadece bu yöntemlerin işe yarayıp yaramadığı değil, demokratik hareketlerin, yenmeye çalıştıkları siyasi kültürü yeniden üretmeden hangi unsurları kopyalayabileceğidir. Demokrasi, onu yozlaştıran iletişim yöntemleri kullanılarak savunulabilir mi? Lula'nın kendisi, oyun alanını eşitlemek için sosyal medyanın düzenlenmesini savundu. Bu tür reformlar başarılı olursa, 2026 planının bazı bölümleri -ve belki de çalışmamalıdır- işe yaramaz hale gelebilir. Janones'in dijital dünyayı sandıkla birleştirmeye yönelik siyasi stratejisinin özü dikkat çekmeyi hak ediyor: katılın, paylaşın, üye kazanın, gönderi yapın, rakipleri güçlendirmekten kaçının, ulusal sembolleri geri alın, sokaklara çıkın ve her takipçiden bir seçmeni ikna etmesini isteyin. Janones, Lula için her birinden birer oy daha almak üzere on milyon kişiye çağrıda bulundu. Sonuç olarak, başkan turlar arasında on milyondan biraz fazla oy kazandı. Sayısal simetri çarpıcı olsa da, bu sonuç Brezilya'nın günlük yaşamının nispeten benzersiz bazı yönlerinin de katkısıyla gerçekleşti. Brezilyalılar sürekli olarak çevrimiçi, özellikle de WhatsApp'ta, ve meme yapma ve paylaşma konusunda yetenekliler. Ayrıca sosyal bir toplum. Sıkı aile ve arkadaşlık ağları, yaşlı seçmenlere ve sandıklara gitmek için yardıma ihtiyaç duyan insanlara ulaşma çabasına yardımcı oldu. Öğrenci örgütleri, mahalle ve gecekondu dernekleri, karnaval grupları, müzisyenler, ses araçları ve deneyimli sokak organizatörleri, sokakları kırmızı, yeşil ve sarı renkli kalabalıklarla doldurmak için gereken becerileri, ekipmanı ve güveni sağladı. Demokrasi savunması, hem askeri diktatörlüğün hem de Jair Bolsonaro'nun başkanlığının yakın anılarına sahip bir ülkede de etkili oldu. Otoriter yönetim altında yaşamış sanatçılar insanları sokaklara çağırabilir; genç seçmenler aciliyet ve dijital akıcılık sağlayabilir; Bolsonaro ailesinin politikaları hakkında otuz yıllık kanıtlar, kazanılmış siyasi kazanımları kaybetme korkusu kadar yeni kazanımlar elde etme umuduyla da hareket eden bir kitleye demokratik riskleri anlatmayı kolaylaştırdı.Brezilya'nın taktikleri toptan kopyalanamaz. Janones, şimdiden dünya çapındaki ilerici kampanyalarla çalışmaya davet ediliyor. Ancak mesaj ve ses kayıtlarıyla yaptığı yoğun iletişim ve buyurgan üslubu diğer kültürlerde hoş karşılanmayabilir. Bununla birlikte, daha geniş kapsamlı ders şu olabilir: İlerici dijital seferberlik, taban örgütleyicileri riskleri ve geleceğe dair inandırıcı bir vizyonu ilettiğinde, ölçeklenebilir çevrimiçi koordinasyonu güvenilir kişisel ağlara ve mevcut sivil altyapıya bağladığında ve ulaşılabilir bireysel görevleri dağıttığında, yakın bir seçimi değiştirebilir.Vatandaşların birleşebildiği yerde, demokrasi sandıkta kendini savunma kapasitesini korur. Lula, zafer konuşmasında eski usul partisine ve resmi kampanya aygıtına değil, Brezilya halkına teşekkür etti. Vatandaşları hükümetine dahil edeceğine söz verdi. Janones, "askerlerine" seferber kalmalarını söyledi. Bu katılımın pratikte ne anlama geleceği ve seçimden sonra kampanyanın demokratik enerjisini sürdürüp sürdüremeyeceği şimdi soru işareti. Ana Paula Pellegrino,
01:19 · 2 Kasım 2026Kesinleşen: Lula, Brezilya seçimlerinin ikinci turunu kazanarak başkanlık görevine seçildi.
Henüz belirsiz: Seçim sonrası Lula'nın kampanya dönemindeki demokratik enerjiyi sürdürüp sürdüremeyeceği belirsizliğini koruyor.
Sıradaki Haber




